Tiến trình phát triển của mạng lưới thông tin, từ thời kỳ đồ đá đến trí tuệ nhân tạo hiện nay

Không quá khó hiểu khi cuốn sách trở thành hiện tượng trên toàn thế giới, bởi vì AI và trí tuệ nhân tạo thực sự tạo vụ nổ lớn với sự kiện ChatGPT ra mắt vào năm 2022, thay đổi sâu rộng cách nhìn về AI trong giai đoạn mới của loài người. Người người nhà nhà sử dụng ChatGPT trong làm bài thi, viết nội dung sản phẩm, soạn thơ soạn nhạc, thậm chí là dùng ChatGPT để … viết lời chia tay đồng nghiệp. Thế nhưng, chắc hẳn nhiều lúc, khi đang chờ ChatGPT trả lời, mỗi người chúng ta đều đã tự hỏi bản thân “liệu có khi nào AI làm được hết mọi thứ thay con người, và khi đó, bản thân mình còn giá trị tồn tại nào nữa?” Và câu trả lời có trong Nexus.

Tác giả với lượng kiến thức rất sâu rộng, đã đưa chúng ta từng bước trải qua tiến trình phát triển của mạng lưới thông tin, từ thời Đồ đá đến Trí tuệ nhân tạo hiện nay. Bằng cách đi từ bản chất vấn đề, “Thông tin là gì?” để rồi bằng những lập luận chắc chắn, chi tiết và đầy đủ số liệu đã dẫn dắt người đọc đến với cốt lõi của vấn đề. Thực sự, “Thông tin không phải là sự thật. Nhiệm vụ chính của nó là kết nối chứ không phải phản ánh, và những mạng lưới thông tin trong suốt lịch sử thường ưu tiên trật tự hơn sự thật.”

Tác giả đánh giá việc sáng tạo và trao quyền ngày càng lớn cho AI, thậm chí còn nguy hiểm hơn nhiều lần khi con người tạo ra vũ khí hạt nhân. AI hiện tại đã vượt qua tưởng tượng của con người khi có thể làm việc không ngừng nghỉ 24/7, khả năng thu thập và xử lý thông tin khổng lồ một cách khủng khiếp, và ngày càng tinh vi, sức sáng tạo ngày càng đột phá và tới ngày chính các AI đã có suy nghĩ, biết nói dối. Con người cũng đang cấp quyền cho AI ngày càng lớn, và chợt nhận ra, từ lúc nào, chính mình đang là “nô lệ” cho hệ thống mà AI đang chiếm quyền quản lý. Từ việc chấm điểm tín dụng cá nhân, bạn bị từ chối cho vay khi hệ thống xếp bạn vào nhóm “có khả năng không trả được nợ”. Hoặc cửa hàng của bạn bị sụt giảm doanh thu vì hệ thống chấm điểm, đánh giá “sao” theo ý kiến người dùng. Các thuật toán tìm kiếm có thể không hiển thị khách sạn mà bạn đang vận hành trong 1 loạt các địa chỉ tìm kiếm đầu tiên… và còn rất nhiều vấn đề cấp bách mà tác giả đã đề cập trong sách.

Về biểu tượng chim bồ câu ở bìa sách, tác giả cũng đã giải thích ý nghĩa khi mong muốn sự hòa bình đến với nhân loại. Ngoài ra, chim bồ câu cũng là biểu tượng có thật từ chú chim Cher Ami - chú chim bồ câu đưa thư nổi tiếng trong Thế chiến I, thuộc về Quân đoàn Thông tin Mỹ tại Pháp mà tác giả viện dẫn trong sách. Cher Ami cũng đã được đưa vào các tác phẩm điện ảnh, nổi bật như cách ông trùm sử dụng để nhận các lời đấu giá trong phim “The Gentlemen 2024”.

Và mình thực sự nể phục cách dùng từ của tác giả, cũng như người dịch đã mang lại 1 cuốn sách mà mình phải đọc chậm, nghiền ngẫm từng chữ như vậy, cái kết là đọc đi đọc lại từ Tết tới giờ mới có đôi dòng cảm nhận này.

- Son Mai -