Chúng ta cần những nhà tư tưởng như Francis Fukuyama để khai phá tương lai, và cần nhiều độc giả hơn để đón nhận những gì họ tìm thấy.

Bích Ngọc

Thứ Năm, 26/03/2026 4 phút đọc

Nội dung bài viết

Francis Fukuyama sinh năm 1952, là nhà triết học, kinh tế chính trị và tác giả người Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ đại học Harvard và từng làm việc trong bộ phận hoạch định chính sách của bộ ngoại giao Hoa Kỳ.

Hiện ông là giáo sư kinh tế chính trị quốc tế và giám đốc chương trình phát triển quốc tế tại trường Paul H. Nitze thuộc đại học Join Hopkins,Washington, D.C. Tờ New York Times đã viết về ông như sau: "Chúng ta cần nhiều nhà tư tuởng thông tuệ như Francis Fukuyama để cày xới mảnh đất của sự tiên đoán. Và chúng ta cũng cần nhiều độc giả hơn để đọc những gì mà các nhà tư tưởng ấy thu hoạch được".

Một số tác phẩm tiêu biểu của ông gồm:

- Sự cáo chung của lịch sử và Con người cuối cùng

- Nguồn gốc trật tự chính trị

- Trật tự chính trị và suy tàn chính trị

- Bản sắc: Nhu cầu phẩm giá và chính trị phẫn nộ

Tập 1: Nguồn gốc trật tự chính trị - từ thời Tiền sử đến Cách mạng Pháp

Thuộc series sách Khoa học Chính trị của Francis Fukuyama, nói về tính ổn định của nhà nước. Mục tiêu của cuốn sách là tìm hiểu cách thức các thiết chế và nhà nước phát triển ở các quốc gia khác nhau nên nó còn đóng vai trò là một nghiên cứu lịch sử so sánh.

Để hiểu được nguồn gốc thật sự của trật tự chính trị, Fukuyama cung cấp cho độc giả những thông tin lần theo lịch sử của Trung Hoa, Ấn Độ, châu Âu cùng một vài quốc gia Hồi giáo khác, từ đó giúp độc giả hiểu sâu về trật tự chính trị.

Ian Morris – tác giả của “Tại sao Phương Tây vượt trội” đã đánh giá về cuốn sách này là “một chiến thắng về học thuật, đồ sộ về quy mô, vững vàng về lý luận, và giàu tính khuyến nghị. Nói tóm lại, đây là một tác phẩm kinh điển.”

Các dữ liệu lịch sử được trình bày trong cuốn sách này thú vị chính bởi vì chúng làm sáng tỏ tình hình hiện tại và giải thích nguồn gốc của các trật tự chính trị khác nhau. Nhưng xã hội loài người liệu có bị mắc kẹt bởi quá khứ của mình?

Việc các nhà nước hiện đại xuất hiện ở Trung Quốc hoặc châu Âu là kết quả của một số nhân tố như nhu cầu liên tục phải chuẩn bị và tham gia chiến tranh có nghĩa là các quốc gia yếu ở châu Phi ngày nay phải làm y như vậy nếu họ muốn hiện đại hóa?

Tập 2: Trật tự chính trị và Suy tàn chính trị - từ Cách mạng Công nghiệp tới Toàn cầu hóa

Tập này nói về các chế độ chính trị từ thời hiện đại tới nay, từ khi bắt đầu có chủ nghĩa tư bản. Tác giả phân tích về cấu trúc của các chế độ đó dựa trên nền tảng là bộ máy nhà nước, pháp quyền và trách nhiệm giải trình dân chủ.

Tập hai sẽ đưa câu chuyện đến thời hiện đại, đặc biệt chú ý đến tác động của các thể chế chính trị phương Tây đối với xã hội ở các nước này khi họ tìm cách hiện đại hóa. Sự phát triển chính trị trong thế giới hiện đại xảy ra dưới những điều kiện khác biệt đáng kể so với nửa sau thế kỷ XVIII.

Cuốn sách sẽ mô tả cách phát triển chính trị xảy ra trong thế giới đương đại, kể tường tận việc nhà nước, pháp luật, và dân chủ hình thành phát triển trong vòng 2 thế kỷ qua ra sao? Chúng tương tác với nhau và với các chiều phát triển kinh tế-xã hội như thế nào, và cuối cùng đã bộc lộ những dấu hiệu suy tàn tại các nền dân chủ phát triển khác ra sao?

-Phong TN Phạm-