Greenland - Minh chứng cho sự nóng dần lên của khu vực Bắc Cực

Trước khi đọc "Greenland sẽ vào tay ai?" của Elizabeth Buchanan, tôi chỉ biết Greenland là một hòn đảo băng giá nằm ở rìa thế giới. Nhưng khi gấp sách lại, tôi nhận ra đây không chỉ là câu chuyện về Greenland, mà còn là câu chuyện về địa chính trị và lợi ích quốc gia đang định hình trật tự thế giới trong thế kỷ XXI.

Điều gây ấn tượng nhất với mình là phong cách viết của Elizabeth Buchanan. Dù là một học giả về quan hệ quốc tế, bà không trình bày theo lối hàn lâm khô khan mà kể câu chuyện về Greenland như một hành trình của quyền lực, từ thời người Viking, thời kỳ thuộc địa của Đan Mạch, Chiến tranh Lạnh cho đến phát biểu gây tranh cãi của Donald Trump về việc muốn mua Greenland. Các sự kiện lịch sử không bị tách rời mà được kết nối thành một dòng chảy logic, giúp người đọc hiểu vì sao một hòn đảo ít dân cư lại luôn nằm trong tầm ngắm của các cường quốc. Đặc biệt là giọng văn dí dỏm, hài hước và sinh động của nữ tác giả khiến việc đọc cuốn sách trở nên thú vị hơn bao giờ hết.

Điểm mình đánh giá cao là Buchanan không chọn phe. Bà không xem Greenland chỉ là lợi ích của Mỹ, Đan Mạch hay Nga, Trung Quốc, mà đặt nó trong mối quan hệ giữa nhiều chủ thể với những lợi ích chiến lược khác nhau. Quan điểm của bà không nhằm đưa ra kết luận ai đúng ai sai, mà khuyến khích người đọc nhìn nhận địa chính trị như một lĩnh vực luôn tồn tại nhiều lớp lợi ích và góc nhìn. Chính sự khách quan ấy khiến lập luận của cuốn sách có sức thuyết phục hơn.

Thông điệp lớn nhất của cuốn sách là Greenland không quan trọng vì diện tích hay dân số, mà vì vị trí chiến lược. Khi băng ở Bắc Cực tan dần, các tuyến hàng hải mới được mở ra, khoáng sản trở nên dễ khai thác hơn và cạnh tranh giữa các cường quốc cũng ngày càng quyết liệt. Nhìn từ góc độ đó, câu chuyện Donald Trump muốn mua Greenland không còn là một giai thoại chính trị, mà phản ánh việc Bắc Cực đã trở thành một không gian cạnh tranh quyền lực mới.

Điều khiến mình suy nghĩ nhiều nhất là thế giới đang thay đổi nhanh hơn chúng ta tưởng. Chỉ trong vài năm, Bắc Cực đã trở thành tâm điểm của các vấn đề an ninh, năng lượng, khoáng sản, công nghệ và quân sự. Điều đó cho thấy trong quan hệ quốc tế, giá trị của một vùng đất không chỉ được quyết định bởi diện tích hay dân số, mà còn bởi vị trí của nó trong cấu trúc an ninh của khu vực.

Từ Greenland, mình cũng suy ngẫm về khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và Biển Đông của nước ta hiện nay. Dù bối cảnh rất khác nhau, cả hai đều cho thấy một quy luật chung: nơi nào hội tụ lợi ích chiến lược của nhiều cường quốc thì nơi đó sẽ trở thành tâm điểm cạnh tranh. Với các quốc gia vừa và nhỏ, bài học không chỉ là theo dõi diễn biến quốc tế, mà còn phải xây dựng nội lực và theo đuổi chính sách đối ngoại linh hoạt để thích ứng với một môi trường quốc tế đầy biến động.

Vì thế, Greenland sẽ vào tay ai? không chỉ giúp người đọc hiểu về một hòn đảo ở Bắc Cực mà còn cung cấp một lăng kính để nhìn trât tự thế giới đương đại. Với lối viết mạch lạc, gần gũi cùng lối dẫn dắt hấp dẫn, thú vị và quan điểm phân tích khách quan, logic, Elizabeth Buchanan đã giúp độc giả dễ dàng nhìn thấy một bức tranh chính trị quốc tế đầy màu sắc mà điểm xuyết trên đó chính là hòn đảo Greenland. Có thể nói, cuốn sách này rất đáng đọc đối với bất kỳ ai quan tâm đến địa chính trị, quan hệ quốc tế và những tính toán chiến lược của các cường quốc trên thế giới hiện nay.

- Omega+ Book Club Hoàng Khánh -