Hành trình đầy cảm xúc của Andersen

Khi tôi mở những trang đầu của “Chuyện đời tôi” và đến khi tôi gập trang cuối cùng của cuốn sách lại, tôi vẫn thấy cuộc sống của một văn nhân nổi tiếng nhất Đan Mạch vào thế kỉ 19 cũng như những biến động của đất nước Đan Mạch, của châu Âu vang vọng trong lòng mình.

Trước khi đọc cuốn sách, tôi biết đến Andersen từ khi còn khá nhỏ, đó là lúc tôi còn là một học sinh cấp 1, lần đầu cầm trên tay cuốn truyện cổ tích Andersen được in theo khổ nhỏ vừa vặn trong lòng bàn tay người lớn, với tôi, truyện cổ Andersen lúc đó có cái gì rất khác so với các cuốn truyện cổ tích như truyện cổ Grim, “Nghìn lẻ một đêm” hoặc “ Truyện cổ Việt Nam” mà tôi đã đọc. Khác như thế nào và khác ra sao, lúc đó một đứa trẻ học lớp 5 không thể có những cảm nhận rõ ràng mà chỉ thấy là nó khác. Quan trọng là có các nhân vật như: Chú lính chì dũng cảm, Nàng tiên cá khiến tôi lúc đó không thể nào quên được.

Sau hơn 20 năm kể từ thời điểm ấy tôi mới lại được tiếp xúc với một cuốn sách khác liên quan đến Andersen lần này các nhân vật truyện thần tiên chỉ đóng vai trò thứ yếu mà đây là cuốn sách do chính Andersen ghi lại về cuộc đời mình từ thuở thơ ấu cho đến khi ông trưởng thành và trở thành một nhà văn nổi tiếng trong lịch sử của Đan Mạch.

Khi đọc về Andersen tôi mới thấy có nhiều những tưởng tượng của tôi về cuộc đời của nhà văn khác xa so với cuộc đời thực của tác giả. Trước khi đọc về tiểu sử của ông, tôi mường tượng Andersen giống như một nhà quý tộc châu Âu suốt cuộc đời ngồi trong lâu đài hoặc dinh thự của mình tưởng tượng ra các câu chuyện thần tiên rồi viết ra các tác phẩm ấy và được cả châu Âu đón nhận ( dĩ nhiên đấy là tưởng tượng của một đứa trẻ lớp 5 nhưng những ấn tượng đó vẫn lưu giữ đến tận bây giờ).

Nhưng hóa ra mọi cái rất khác, khi đọc về Chuyện đời tôi, tôi mới thấy Andersen gặp nhiều khó khăn như thế nào trong giai đoạn từ thời thơ ấu đến khi ông là một chàng trai 23 tuổi. Ông phải sống xa nhà từ rất sớm, làm rất nhiều các công việc lặt vặt trong lĩnh vực sân khấu ở Copehaghen ( Thủ đô Đan Mạch) và rất nhiều tác phẩm trước khi ông nổi tiếng bị từ chối, chê bai. Ngay cả khi đã nổi tiếng và tác phẩm được dịch sang nhiều thứ tiếng ở Châu Âu, Andersen cũng vẫn phải nhận lấy những lời phê bình chê bai nghiệt ngã ở ngay chính nơi ông sinh ra : Đan Mạch.

Sách cũng vẽ lại về mặt ngôn từ về một châu Âu thế kỉ 19 với những khung cảnh và văn hóa cực kì đa dạng, những cảm nhận rất đặc biệt của tác giả khi được tiếp xúc với giới tinh hoa, quý tộc của châu Âu và những cuộc gặp gỡ với các nhà văn nổi tiếng của Anh, Pháp, Thụy Điển khi đó như Alexander Dumas; Charles Dicken. Đó là những trải nghiệm quý giá mà hầu như không có mấy người xuất thân ở tầng lớp thấp như Andersen có cơ hội được trải qua. Sách cũng nhắc đến những biến động của châu Âu trong thời kì này, khi miêu tả lại không khí chiến tranh và tinh thần dân tộc lan khắp Đan Mạch ( một điều thực sự kì lạ so với Đan Mạch bình yên và hiền hòa của ngày nay)

Tất cả những thành quả tạo ra một cuộc đời phi thường đó đều có ngọn nguồn từ những nỗ lực không biết mệt mỏi của Andersen, nỗ lực để vươn lên bằng một con đường cực kì đặc biệt: viết văn, sáng tác. Đây là con đường vốn dĩ khó khăn, chông gai và nhanh khiến người đi đường chán nản nhất trong các con đường vươn lên của một cá nhân dù ở bất cứ thời điểm nào và trong bất cứ xã hội nào trên thế giới.

Tôi cho rằng “Chuyện đời tôi” thực sự đáng đọc, đáng được học hỏi và đáng được lưu truyền từ thế kỉ này sang thế kỉ khác. Cảm ơn Omega đã dịch và lưu hành tác phẩm đáng giá này. Về hình thức: Sách dày hơn 500 trang, in bìa vàng, giấy trắng, trên bìa có tranh vẽ chân dung của Andersen. Bìa sách thiết kế đơn giản mà rất ấn tượng.

-Phạm Tùng-