Khi phải đối mặt với cái chết, bạn sẽ làm gì?
“Sẽ có lúc con chạm đến một trong nhiều khoảnh khắc của cuộc đời, khi con phải đánh giá bản thân mình, về những gì con đã làm, đã trở thành, và đã mang ý nghĩa gì với thế gian…”
Mọi mảnh đời đều nằm dưới bóng tối của sự hữu hạn, một sự hữu hạn mà chúng ta luôn nhận thức được – một nhận thức mà chúng ta thường xuyên bị che khuất bởi những xao nhãng của cuộc sống hàng ngày. Nhưng khi càng đến gần với giới hạn, con người ta đột nhiên nhận ra rằng mình không còn lựa chọn nào khác ngoài việc lấp đầy bóng tối bằng toàn bộ những ánh sáng mà bản thân có thể tạo ra – loại ánh sáng bên trong thâm tâm mà chúng ta gọi là ý nghĩa: ý nghĩa cuộc sống.
Bước ngoặt lớn lao đó chính là những gì Paul Kalanithi, chuyên gia giải phẫu thần kinh, viết trong Khi Hơi Thở Hóa Thinh Không (tựa gốc: When Breath Becomes Air) – cuốn nhật ký đau đớn ghi lại những nghĩ suy khi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối ngay khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, chứng kiến một cuộc đời bất ngờ tràn ngập sự sống. Với tư tưởng pha trộn giữa Montaigne và Oliver Sacks, Kalanithi đã đan xen nhiều suy nghĩ triết lý trong hành trình với những câu chuyện về bệnh nhân của mình để làm sáng tỏ điểm chung duy nhất giữa chúng ta – cái chết – và cái cách mà nó thúc đẩy tất cả chúng ta theo đuổi một cuộc sống có ý nghĩa.
Từ đây xuất hiện một sự mặc khải sâu sắc, chân thành, và nồng hậu về mối liên hệ giữa nhận thức bản thân của chúng ta với ý thức về tiềm năng và khả năng của chúng ta – những hình mẫu chúng ta muốn trở thành, những hình mẫu mà chúng ta làm việc không mệt mỏi để trở thành. Vậy chúng ta là ai, và “chúng ta” còn lại những gì khi sự sống bất ngờ bị dập tắt?
Một thế hệ sau khi nhà phẫu thuật Sherwin Nuland cho xuất bản bài viết về việc đối mặt với ý nghĩa của cuộc sống trong khi sắp chết, Kalanithi đưa ra câu trả lời cho những câu hỏi này và vô số những ý nghĩa của chúng. Anh viết:
Năm ba mươi sáu tuổi, tôi sẽ lên đến đỉnh núi; tôi có thể nhìn thấy Đất Hứa, từ Gilead đến Jericho đến biển Địa Trung Hải. Tôi có thể nhìn thấy một con thuyền trên vùng biển ấy, con thuyền mà tôi và Lucy, cô con gái trong mơ của chúng tôi, sẽ cùng đi chơi vào cuối tuần. Tôi có thể cảm nhận lưng mình bớt căng cứng khi lịch làm việc quay cuồng của tôi được giảm bớt và cuộc sống trở nên dễ quản lý hơn. Tôi có thể nhìn thấy bản thân mình cuối cùng trở thành người chồng mà tôi vẫn luôn hứa sẽ trở thành.
Và sau đó điều ta chẳng thể tưởng tượng lại xảy ra. Kalanithi kể lại một trong những sự kiện đầu tiên mà trong đó con người trước đây và số phận tương lai của anh đã va chạm dữ dội:
Lưng của tôi cứng lại trong suốt chuyến bay, và khi đến được Grand Central để bắt chuyến tàu đến chỗ bạn tôi ở miền bắc, cơ thể tôi đã run lên vì đau đớn. Trong vài tháng qua, tôi đã bị co thắt cơ lưng sau những cơn đau khác nhau, từ những cơn đau vặt vãnh mà bạn có thể chịu đựng được, đến những lần đau buốt khiến tôi phải nghiến chặt răng, đến mức tôi phải lăn lộn trên sàn nhà mà la hét. Cơn đau lần này nằm ở phía nghiêm trọng hơn trong nấc thang đau đớn. Tôi nằm xuống trên một băng ghế cứng ở khu chờ tàu, cảm nhận cơ lưng của mình vặn xoắn, cố gắng hít thở để kiểm soát cơn đau – thuốc ibuprofen đã không phát huy tác dụng – và cố gắng nhớ lại tên của mỗi bó cơ khi chúng co thắt chỉ để ngăn dòng nước mắt chực trào: erector spinae, rhomboid, latissimus, piriformis Lỗi giao diện: file 'snippets/shortcode-1.bwt' không được tìm thấy , …
Một nhân viên bảo vệ đến gần. “Thưa ngài, ngài không thể nằm ở đây được.”
“Tôi xin lỗi,” tôi nói, thở hổn hển. “Lưng… co thắt … cơ lưng”
“Nhưng ngài vẫn không thể nằm đây đâu.”
Lỗi giao diện: file 'snippets/shortcode-….bwt' không được tìm thấy Lỗi giao diện: file 'snippets/shortcode-….bwt' không được tìm thấy
