Tâm trí chữa lành cơ thể như thế nào?
Điều khiến mình trân trọng nhất ở Jo Marchant khi viết cuốn "Tâm trí chữa lành cơ thể" chính là việc bà không chỉ ngồi một chỗ tổng hợp lý thuyết mà tự mình tìm đến và trực tiếp trải nghiệm các liệu pháp. Cuốn sách không vẽ ra những phép màu thần bí hay cổ xúy cho sự ảo tưởng, mà hướng người đọc đến việc "học cách sống hòa hợp với cơ thể dựa trên các bằng chứng khoa học". Đây là câu cuối trong cuốn sách, một chiếc sách khiến mình highlight đến tận câu cuối haha.
Khi mới bắt đầu đọc một phần, mình từng thoáng nghĩ cuốn sách này có một điểm trừ tương đối nguy hiểm: nếu rơi vào sai người, sai thời điểm, nó có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Độc giả rất dễ hiểu lầm rằng thiền hay thôi miên có thể chữa trị tất cả mọi loại bệnh mà y khoa không thể sửa chữa, hoặc áp dụng máy móc việc sinh con tại nhà mà quên mất rằng bối cảnh ở nước ngoài có sự hỗ trợ của hệ thống nữ hộ sinh và dịch vụ y tế chuyên nghiệp. Thế nhưng, sau khi đọc hết, mình nhận ra đó không phải là điểm trừ của cuốn sách, mà là bài kiểm tra sự tỉnh táo của người đọc nếu không chịu đọc kỹ và nghiên cứu thấu đáo.

Bên cạnh việc đưa ra các bằng chứng cho thấy những phương cách chữa lành bằng tâm trí thì tác giả tỏ ra rất khách quan khi thẳng thắn vạch trần những mặt trái của ngành công nghiệp chữa lành và thiền định bị thương mại hóa, nơi những khóa tu kém chất lượng có thể gây ra hậu quả bi thảm cho những người đang dễ bị tổn thương. Cuốn sách cũng đưa ra các luồng ý kiến phản biện đa chiều của giới chuyên gia để độc giả tham khảo thêm; tiện đây thì bạn đọc có thể tìm kiếm thêm các công trình nghiên cứu được liệt kê trong sách để nghiên cứu thêm nếu quan tâm, mình thấy rất giá trị.
Là một người từng sống trong sự cô đơn phần lớn thời thơ ấu và được định hình tính cách trong một môi trường chăm sóc luôn sợ hãi rủi ro, cuốn sách này mang lại cho mình nhiều điểm chạm cá nhân sâu sắc. Nó giúp mình giải mã nhiều phương pháp có vẻ bí ẩn dưới lăng kính khoa học hơn. Chẳng hạn như thủ thuật giả vờ cho người bệnh nôn ra một con thằn lằn được nhắc đến trong sách làm mình nhớ ngay đến các chiêu thức mang màu sắc bùa chú quen thuộc ở Việt Nam như lăn trứng gà rồi đập ra kim hay búi tóc. Bản chất cốt lõi của những thực hành này là gì? Sách có đề cập. Bên cạnh đó, sách cũng gợi mở một góc nhìn thú vị là các nghiên cứu thử nghiệm giảm đau có tiềm năng được tài trợ bởi ngành công nghiệp điện tử chứ không phải từ các tập đoàn dược phẩm; một ý tưởng hay ho.
Suy cho cùng, tâm trí đóng vai trò quan trọng như một phương thuốc trong quá trình điều trị, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chúng ta từ bỏ y học hay bắt bản thân phải luôn "tỉnh thức" để rồi tự trách mình thất bại khi gặp ốm đau. Cuốn sách giúp mình tiếp cận sức khỏe một cách trọn vẹn hơn: đối xử với chính mình và người thân như những con người phức tạp và dùng sự thấu hiểu cùng các bằng chứng khoa học để đối mặt với bệnh tật một cách chủ động và bao dung hơn.
- Trần Đăng Khoa -