"Sapiens: Lược sử loài người" - mỗi lần đọc là 1 lần chiêm nghiệm mới, góc nhìn mới và đồng cảm mới
Những dòng cảm nhận này là sau khi mình đã nghiền ngẫm, gặm nhấm từng chút ở siêu phẩm Nexus và Homo Deus của chính tác giả - kiểu ngược dòng thời gian để quay lại Sapiens. Thực sự phải công nhận Sapiens đúng là cuốn sách kinh điển, mỗi lần đọc là 1 lần chiêm nghiệm mới, góc nhìn mới và đồng cảm mới.
Với bản thân mình nhận thấy, có lẽ câu hỏi xuyên suốt trong các tác phẩm của Yuval Noah Harari mà ông đã lặn lội đi tìm đáp án: Con người và thế giới này rồi sẽ đi về đâu?
Để trả lời cho câu hỏi này thì Yuval đã lục lại quá khứ, tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của Người tinh khôn - Homo Sapiens từ lúc sơ khai, trải qua những cuộc cách mạng lớn như Cách mạng Nhận thức, Cách mạnh Nông nghiệp, Cách mạng Công nghiệp và tới Cách mạng Khoa học… Từ việc tìm ra lửa, thuần hóa động vật, cho đến tìm ra kỹ thuật canh tác nông nghiệp, tạo ra Tiền và cơ chế giao dịch thương mại, từ Tín dụng cho đến những khái niệm hiện đại hơn như Đế quốc, Tư bản, Tôn giáo… Dưới góc nhìn và cách kể chuyện cực kì súc tích, những vấn đề tưởng chừng rất phức tạp và khô khan lại được hệ thống hóa cho 1 mạch tư duy thống nhất. Thực sự nể phục những kiến thức của Yuval, liệu ông có phải đã đọc hết về tất cả các tôn giáo trên thế giới, và cả những tài liệu lịch sử kinh tế chính trị… mới chắt lọc ra được những dòng cô đọng đến vậy.
Cuốn sách "Sapiens: Lược sử loài người"
Sapiens được xuất bản lần đầu vào năm 2011, khi kết thúc cuốn sách, Yuval vẫn chưa tìm được đáp án cho câu hỏi bên trên. Ông đã phải đặt tiếp những câu hỏi mới: Không phải “chúng ta muốn trở thành gì?” mà là “Chúng ta muốn mình muốn gì?” Liệu có điều gì nguy hiểm hơn những vị thần bất mãn và vô trách nhiệm, họ không biết mình thực sự muốn gì?
Quá trình giải đáp cho câu hỏi này tiếp tục ở tác phẩm Homo Deus - Lược Sử Tương Lai (2015) và 21 Bài Học Cho Thế Kỷ 21 (2018) tuy nhiên tương lai phía trước cho Homo Sapiens mới được tác giả mơ hồ nhìn thấy trong cuốn Nexus (2024) khi loài người đã tạo ra AI và đang từng bước đi tới kết cục tận thế cho chính họ.
Có rất nhiều góc nhìn thú vị và trực diện trong cuốn sách mà mình thích thú. Về việc Sapiens vô tình (hay cố ý) gây nên tuyệt chủng cho các giống loài khác khi họ đặt chân đến 1 vùng đất mới. Về vai trò của Tiền và những đồng xu đầu tiên được tạo ra. Về sự thay đổi của quan niệm hình ảnh người đàn ông dũng mãnh trong quá khứ và người đàn ông (tẻ nhạt) ở hiện tại. Về góc nhìn vai trò của gia đình và tình thân sẽ bị loại bỏ dần trong thế giới hiện đại…
Tương tự các loại rượu nổi tiếng trong các truyện phim kiếm hiệp hồi xưa, càng ủ lâu năm càng thơm ngon, các tác phẩm của Yuval càng có trải nghiệm sống, mỗi lần đọc lại có những cảm nhận mới, góc nhìn mới và vẫn sẽ luôn thán phục trước ngòi bút và kiến thức của ông.
- Omega+ Buddies Son Mai -
