Thomas Jefferson - Tinh thần độc lập đến hơi thở cuối cùng

Omega Plus Books
Thứ Hai, 16/11/2026 4 phút đọc
Nội dung bài viết

Thomas Jefferson (1743–1826) là tổng thống thứ 3 của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, người sáng lập ra Đảng Dân chủ–Cộng hòa Hoa Kỳ (Democratic-Republican Party: Republican) và ông cũng là tác giả “Bản Tuyên Ngôn Độc Lập” Hoa Kỳ. Vì lợi ích của thế hệ hiện tại. Với mong mỏi biến Jefferson thành một biểu tượng lịch sử, một cảnh mang tính biểu tượng cao nhưng đáng sợ vào năm sau đó, 1825, khi Jefferson đồng ý ngồi để làm “mặt nạ sống”, sẽ cho phép hậu thế có được một chân dung đáng tin cậy về người anh hùng nước Mỹ, nó dựng lại hình tượng của biểu tượng sống khi sử dụng một kỹ thuật đặc biệt được thiết kế để chuyển sự diễn giải nghệ thuật thành hình dạng và đường nét thực tế của khuôn mặt. Nhà điêu khắc người Mỹ John Henri Browere đổ liên tiếp nhiều lớp thạch cao bí ẩn lên đầu Jefferson, nhưng chất lỏng này khô và cứng lại nhanh hơn so với dự kiến, khiến Jefferson cảm thấy cực kỳ khó chịu và buộc Browere, như cách nói của Jefferson là, “thoải mái dùng vồ và đục để đập vỡ cái mặt nạ thành nhiều miếng” với những cú đập mạnh và liên tục đến nỗi “một con rùa cũng cảm nhận được...”

Cuốn sách "Thomas Jefferson - Nhân sư Mỹ"

Trải nghiệm này đã thuyết phục Jefferson “nói lời từ biệt với những bức tượng bán thân và kể cả những bức chân dung”. Nhưng việc phác họa lại một cách trung thực những khoảnh khắc mang tính biểu trưng – khi ông cưỡi trên lưng Eagle Già, đón Lafayette, chịu đựng những kỹ thuật lưu giữ của Browere – chỉ cung cấp cho chúng ta cái nhìn thoáng qua về con người thật của Jefferson ở giai đoạn về già của ông. Những cảnh như vậy cũng cắt gọt, và do đó đã bóp méo với ý tốt, giai đoạn tiến hóa cuối cùng của Jefferson trong khoảng 10 năm, khi mà mặc dù có những cuộc đột nhập dai dẳng của du khách và nỗi đau dai dẳng không kém của tuổi tác, ông vẫn tận hưởng di sản của mình một cách thoải mái và trọn vẹn hơn so với bất kỳ thời điểm nào khác trong đời. Một cảnh tượng cuối cùng, mặc dù chỉ là một cái nhìn thoáng qua nhất thời, đem lại cho ta có lẽ là góc độ tốt nhất để từ đó nắm bắt được tình trạng tâm lý của Jefferson trong suốt thập niên cuối cùng của ông bằng cách cung cấp một đầu mối cho những mối quan tâm luôn hiện hữu trong tâm trí và trái tim ông.

Đó là buổi sáng cuối cùng trong đời ông, như thể ý trời đã định, vào ngày 4 tháng 7 năm 1826, kỷ niệm 50 năm ngày công bố Tuyên ngôn Độc lập. Ông rơi vào tình trạng hôn mê từ tối hôm trước, và khi tỉnh dậy, ông đã hỏi bác sĩ và những người trong gia đình ông có mặt bên giường bệnh, “Hôm nay có phải Ngày 4 không?” Tất cả đều thấy rõ, kể cả ông, rằng đây sẽ là trận ốm cuối cùng của ông, và trong vài ngày, khách khứa và gia đình đã tỏ lòng tôn kính, ghi nhận sự kiên định của tinh thần độc lập nơi ông; đêm đến, ông khăng khăng chỉ để một mình Burwell mà ông tin cậy bên cạnh, còn ban ngày ông sẽ tự đuổi ruồi. Lời cầu nguyện của cả gia đình rằng ông có thể cầm cự đến Ngày 4 đã được ứng nghiệm, mặc dù trong những thời khắc cuối đời, ông đã không còn biết gì nữa. Ông có động đậy một chút, lẩm bẩm điều gì đó mà cả bác sĩ và gia đình đều không thể hiểu được, cho đến khi Burwell, người duy nhất hiểu được những gì ông chủ của mình đang yêu cầu, bước về phía trước để điều chỉnh gối. Yêu cầu cuối cùng của ông, trên thực tế đã được đáp ứng bởi một nô lệ, giống hệt như ký ức đầu tiên của ông, ít nhất là theo truyền thuyết, khi còn nhỏ được một nô lệ đặt lên một chiếc gối để đem đi. Những âm thanh cuối cùng của ông là những lời lan man nửa tỉnh nửa mê, rõ ràng là dựa trên những giấc mơ của ông. Ông trở lại thập niên 1770, chỉ đạo cho Ủy ban An toàn về sự cần thiết phải cứng rắn trước chế độ độc tài Anh. Ông ra đi lúc xế trưa ngày 4 tháng 7, trong lúc hồi tưởng về những năm đầu hỗn loạn của Cách mạng Mỹ. Điều này vừa đau xót vừa mang tính biểu tượng. Đối với ý nghĩa của Cách mạng Mỹ – vai trò cá nhân và ý thức không lay chuyển của ông về ý nghĩa của cách mạng đối với hậu thế – cũng là nỗi ám ảnh trung tâm của ông trong suốt thập niên cuối cùng ông nghỉ hưu.

- Trích lược từ tác phẩm "Thomas Jefferson - Nhân sư Mỹ"

Một chính sách hiệu quả của Mỹ đối với khu vực Á-Âu phải có một “mỏ neo” Viễn Đông

Một chính sách hiệu quả của Mỹ đối với khu vực Á-Âu phải có một “mỏ neo” Viễn Đông

Thứ Bảy, 14/11/2026 2 phút đọc

Một chính sách hiệu quả của Mỹ đối với khu vực Á-Âu phải có một “mỏ neo” Viễn Đông. Nhu cầu đó sẽ không được đáp ứng... Đọc tiếp

Nơi đâu ta đã đánh mất kiến thức trong thông tin?

Nơi đâu ta đã đánh mất kiến thức trong thông tin?

Thứ Sáu, 13/11/2026 12 phút đọc

Trong thế giới hiện đại, ý thức con người được định hình thông qua một bộ lọc chưa từng có. Tivi, máy tính và điện thoại... Đọc tiếp

Toàn cầu hóa và hội tụ có phải là dấu hiệu chấm dứt của quốc gia?

Toàn cầu hóa và hội tụ có phải là dấu hiệu chấm dứt của quốc gia?

Thứ Năm, 12/11/2026 15 phút đọc

Toàn cầu hóa và hội tụ có phải là dấu hiệu chấm dứt của quốc gia? Liệu ý tưởng về tính cạnh tranh kinh tế quốc... Đọc tiếp

Vì sao những nền văn minh hùng mạnh sụp đổ - và chúng ta có thể học được gì?

Vì sao những nền văn minh hùng mạnh sụp đổ - và chúng ta có thể học được gì?

Thứ Tư, 11/11/2026 7 phút đọc

Nếu nói thời kỳ Phục hưng là thời kỳ khôi phục mạnh mẽ các giá trị khoa học, nghệ thuật từ thời Cổ đại, thì khi... Đọc tiếp

Nội dung bài viết