Bộ sách Phong tục, lễ nghi & cổ học Việt Nam
1. Gia lễ chỉ nam
Gia lễ chỉ nam tổng hợp nghi thức trong phong tục cổ truyền gia lễ (tức tục tang lễ, ma chay của người Việt Nam), dẫn giải rõ ràng về cách áp dụng ngày giờ cũng như những điểm xung hợp liên quan đến kẻ sống và người khuất theo quan niệm của người xưa, những thể thức, kể từ giờ phút người bệnh biến sắc diện bước sang thời kỳ hấp hối rồi lìa đời… Ngoài ra còn có các bài cúng, khấn trong lúc hành lễ để người đọc tham khảo.
Bên cạnh đó còn đưa ra những điều nên bỏ hoặc thay đổi trong tập tục mai táng truyền thống không còn phù hợp với trình độ xã hội, gây phiền phức rườm rà. Phần sau cuốn sách đề cập đến các nghi thức trong hôn lễ truyền thống và các lễ cần thực hiện từ lúc hai gia đình đến chào hỏi đến ngày tổ chức lễ cưới. Phần cuối đưa ra chỉ dẫn cách ghi chép gia phả.
2. Cổ học tinh hoa
“Cổ học tinh hoa” bao gồm 250 mẩu chuyện, được hai vị học giả thâu lượm và biên soạn lại chủ yếu từ các tích xưa, các sách kinh điển của Trung Hoa thời cổ. Các tác giả chọn dịch lại từ Khổng Tử tập ngữ, Ái Tử Xuân Thu, Hàn Thi ngoại truyện,… để giúp người đọc tiếp cận được những tinh hoa văn hóa, đạo đức từ ngàn xưa.
Mỗi mẩu chuyện nhỏ trong sách đều chứa những triết lý sống rất đơn giản, mang nghĩa lý hàm súc, dồi dào; nói ra hẳn ai cũng biết nhưng đôi khi lại bỏ quên. Kèm theo mỗi mẩu chuyện lại có thêm phần giải nghĩa và lời bàn của nhà soạn giả để lý giải ngắn gọn, rõ ràng hơn về từ ngữ sử dụng trong sách, góp phần dễ đọc, dễ hiểu.
3. Việt Nam phong tục
Với 47 mục thuộc 3 thiên, Việt Nam phong tục là một nghiên cứu công phu, tỉ mỉ những phong tục, tập quán hàng nghìn năm của người Việt, tồn tại bảo lưu trong các quan hệ gia đình, nơi làng xã và trong cộng đồng xã hội.
Ở góc độ nghiên cứu mà ngày nay gọi là xã hội học, văn hóa học, Phan Kế Bính diễn giải tỉ mỉ các phong tục tập quán đã hình thành, trở thành lễ nghi, thói quen, quy ước và điều chỉnh hành vi mỗi người dân trong gia đình, họ hàng làng xóm và đời sống cộng đồng. Ông đề cao những điều lành mạnh, tốt đẹp mang cốt cách, bản sắc tiêu biểu cần bảo lưu, giữ gìn và phê phán những quan niệm bảo thủ, hủ tục kìm hãm sự phát triển của cá nhân, xã hội trên đường đi đến văn minh, hội nhập. Ông tỏ ra là một người cấp tiến hướng tới đổi mới, canh tân. Nhiều nhận xét của ông về các tập tục vẫn còn đúng trong bối cảnh xã hội hiện nay.
4. Tín ngưỡng và tôn giáo An Nam
“Tín ngưỡng và tôn giáo An Nam” của Tiến sĩ Georges Coulet là một công trình khảo cứu được hình thành trong bối cảnh đặc biệt của lịch sử An Nam (Việt Nam) đầu thế kỷ XX. Nguyên tác tiếng Pháp được hoàn thành vào tháng 6 năm 1929 tại Sài Gòn, khi xã hội An Nam đang trải qua những chuyển động sâu sắc dưới tác động của chế độ thuộc địa, của các luồng tư tưởng phương Tây, cũng như những biến đổi âm thầm nhưng bền bỉ trong đời sống tinh thần của người bản xứ. Trong hoàn cảnh ấy, Georges Coulet - một trí thức người Pháp sinh sống, giảng dạy và quan sát trực tiếp xã hội An Nam - đã nỗ lực phác họa một bức tranh toàn cảnh về tín ngưỡng và tôn giáo của người Việt đương thời.
Không nhằm xây dựng một hệ thống lý thuyết tôn giáo trừu tượng, tác giả dựa trên những quan sát thực địa và những ghi nhận cụ thể về sinh hoạt tinh thần trong làng xã, đô thị và đời sống thường nhật. Từ đó, Georges Coulet chỉ ra một đặc điểm nổi bật của đời sống tôn giáo An Nam: tính dung hợp. Theo ông, người An Nam hiếm khi bị ràng buộc trong một hệ thống tôn giáo duy nhất. Họ có thể đồng thời là Phật tử, kính Khổng Tử, thờ cúng tổ tiên, tin vào các thần linh dân gian, và thậm chí tiếp nhận đức tin Kitô giáo mà không cảm thấy mâu thuẫn. Ranh giới giữa các tôn giáo vì thế trở nên linh hoạt, mờ nhạt và khó có thể đo lường bằng những thống kê cứng nhắc.
