Hồi ức Quảng Trị – Nhịp đập ký ức từ hai bờ chiến tuyến
Bích Ngọc
Thứ Tư,
12/11/2025
7 phút đọc
Nội dung bài viết
“Hồi ức Quảng Trị” của nhà thơ – nhà báo Nguyễn Thụy Kha đã đem lại cho mình đầy đủ các cung bậc cảm xúc: nỗi nhớ da diết, niềm vui hân hoan của chiến thắng, nỗi xót thương và cả những băn khoăn day dứt.
Tác phẩm gồm hai phần: Nhật ký của chiến sĩ Đào Chí Thành và Hồi ký của một lính Việt Nam Cộng Hòa – Nguyễn Thanh Quang, đưa người đọc trở về những năm tháng khốc liệt của 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972. “Hồi ức Quảng Trị” kết hợp ký ức riêng của những “người trong cuộc” để khắc họa sâu sắc sự khốc liệt của chiến tranh. Ta bắt gặp những điều kiện gian khổ, thiếu thốn nhưng chan chứa tình đồng đội, ý chí kiên cường của những người lính “Bộ đội Cụ Hồ”. Họ gác lại ước mơ tuổi trẻ, cầm súng ra trận với tâm nguyện “để những sinh viên sau chúng tôi không phải xếp bút nghiên ra trận như chúng tôi”.
Giữa mưa bom bão đạn, họ vẫn giữ được sự lạc quan, yêu đời. Có những dòng nhật ký khiến người đọc nghẹn ngào: những đêm hành quân gió lạnh mưa đông, ba lô nặng trĩu từ 30kg đến 38 kg vẫn vang lên tiếng cười giòn tan; hay khoảnh khắc chàng trai trẻ say sưa ngắm trăng và cảm nhận vẻ đẹp diệu kỳ của thiên nhiên: “Chị Hằng treo vằng vặc giữa nền trời xanh thẳm như viên ngọc quý long lanh cười với đất nước, con người… ánh trăng mát dịu trải đều trên từng khóm lá, bụi cây.”
Đối lập với đó là những trang hồi ký của Nguyễn Thanh Quang – một người lính Việt Nam Cộng Hòa. Dù được trang bị vũ khí hiện đại, họ cũng phải chịu đựng bom đạn, cái chết rình rập từng ngày. Nhưng họ mang trong mình một nỗi nhớ khác – nhớ nhịp sống náo nhiệt của Sài Gòn, nhớ hơi ấm nơi quê nhà. Nhiều người trong số họ không thực sự hiểu vì sao mình cầm súng, để rồi tự vấn: “Chưa hề biết nhau nhưng phải bắn nhau… Tôi không bắn anh thì anh sẽ bắn tôi.” Những trang hồi ký ấy mở ra một góc nhìn khác về những con người ở phía bên kia chiến tuyến: tuổi trẻ bị chiến tranh bào mòn tâm hồn. Và họ thực sự chưa hòa cùng nhịp đập của triệu triệu trái tim người Việt yêu nước.
Sau chiến tranh, có người ra đi thành Việt kiều, có người ở lại vật lộn với cuộc sống, mang theo nỗi bế tắc. Nhưng rồi, qua thời gian và những cuộc gặp gỡ, những người từng ở hai bên chiến tuyến có thể ngồi lại với nhau, nở nụ cười thanh thản. Điều đó làm sáng lên ý nghĩa của hòa hợp dân tộc, quên quá khứ để hướng tới tương lai.
Hồi ức Quảng Trị là nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại, nhắc nhở thế hệ hôm nay về sự hy sinh to lớn của cha anh, để biết sống trách nhiệm và nhân ái hơn. Từ những trang nhật ký và hồi ký ấy, ta học được những bài học quý giá:
- Tuổi trẻ và ước mơ không cho phép ta lười biếng.
- Tuổi trẻ cần có lý tưởng sống.
- “Học là cuốn sách không trang cuối, là cái thang không bậc chót.” (Hồ Chí Minh)
Đọc “Hồi ức Quảng Trị” để hiểu rằng chiến tranh không chỉ là những con số, mà là nỗi đau và khát vọng sống của biết bao con người – từ đó thêm trân trọng hòa bình và giá trị của tình người.
- Hoa Small -
