50 vạn quân thì cần những gì?

Nhớ đọc sách “Napoleon đại đế” tôi đã viết một bài về việc thời kì đầu thế kỉ 19 ở châu Âu người ta sẽ cần chuẩn bị như thế nào cho 50 vạn quân. Khi đọc các cuốn sách sử Trung Quốc chúng ta vẫn thấy choáng ngợp về số lượng quân đội tham gia mỗi cuộc chiến. Các con số như 10 vạn, 20 vạn thậm chí 70 vạn đại quân đều không phải là hiếm. Tuy nhiên cho đến nay vẫn có rất ít sách sử TQ viết về quá trình chuẩn bị cho từng đó người tham chiến trong thời đại mà mọi thứ đều được vận tải bằng xe bò xe ngựa hoặc người. Tư liệu dưới đây giúp mọi người hình dung một cách rõ ràng hơn về quy mô của một đội quân 50 vạn người trong chiến dịch tiến vào nước Nga của Napoleon Bonaparte giai đoạn 1811 - 1812.

Quá trình chuẩn bị cho chiến dịch này bao gồm vô số sự kiện về ngoại giao, quân sự cũng như kinh tế diễn ra trước đó. Tuy nhiên đến cuối năm 1811 thì Napoleon đã có nhiều chỉ thị cực kì nghiêm túc cho một cuộc chiến lớn với nước Nga.

I) CHUẨN BỊ CHO CHIẾN DỊCH.

Napoleon rất quan tâm tới tình trạng giày của quân đội. Một báo cáo lưu tại Tàng thư Quốc gia của Davout gửi Napoleon ngày 29-11-1811 có viết: " Trong chiến dịch năm 1805, nhiều binh lính đã bị tụt lại sau do thiếu giày; hiện tại ông ấy đang tích trữ 6 đôi giày cho một người lính". Không lâu sau đó Napoleon ra lệnh cho Lacuee phụ trách hậu cần phải cung cấp lương thực cho 400 nghìn quân trước một chiến dịch 50 ngày, yêu cầu 20 triệu khẩu phần bánh mì và gạo, 6000 xe vận tải để chở đủ bột mì cho 200 Nghìn người trong 2 tháng và 72 triệu lít yến mạch nuôi ngựa trong 50 ngày.

Đến ngày 14-2-1812 một lượng quân Pháp rất lớn đã tiến về phía Đông và họ đóng quân tại 20 thành phố nước Đức tại khắp miền Tây đế chế. Không chỉ quân Pháp thuần tuý, chiến dịch vào nước Nga còn có sự đóng góp quân của Đồng Minh. Vào tháng 2 năm 1812, Áo đồng ý cung cấp cho Napoleon 30 nghìn quân. Một tuần sau, Phổ lại cung cấp cho Pháp 20 nghìn quân , các đội quân nước ngoài này đều được trang bị chu đáo. Nap nói " ta muốn trang bị súng carbine cho khinh kị" và muốn trang bị cho quân Ba Lan vì biết " mỗi đại đội của họ chỉ có 6 khẩu pháo".

Dân số của Pháp lúc đó là 42,3 triệu người, các quốc gia vệ tinh của Pháp là 40 triệu người. Trong khi đó toàn bộ dân số của nước Nga lúc đó là 46 triệu. Như vậy toàn bộ dân số của hầu hết châu Âu lúc đó chỉ khoảng 130 triệu người.

II) ĐẠI QUÂN HOÀN CHỈNH

Ngày 22-6-1812 Napoleon ban hành bản thông cáo của chiến dịch đồng thời đây cũng là mệnh lệnh cho Đại quân vượt sông Niemen tiến vào Nga. Quy mô của Đại quân như sau: Quy mô của Đại quân sau khi đã trừ đi các lực lượng đồn trú, vệ binh quốc gia và số lính coi kho, pháo đội bảo vệ bờ biển là : 450 nghìn người ở tuyến đầu. Đồng thời có 165 nghìn người ở tuyến hai . Như vậy tổng cộng có 615 nghìn người. Con số này lớn hơn toàn bộ dân số Paris vào thời điểm đó.

Đây chắc chắn là lực lượng lớn nhất trong lịch sử nhân loại vào thời điểm ấy và là một lực lượng đa quốc gia. Người Ba Lan chiếm đa số, ngoài ra là hầu hết các quốc gia châu Âu trong Liên minh của Napoleon. Nếu chia theo quân chủng thì 48% bộ binh là người Pháp, 52% là người nước ngoài. 64% kị binh là người Pháp, 36% là người nước ngoài.

Để chỉ huy một đội quân lớn như thế, Napoleon đã chia quân thành các tuyến. Tuyến đầu gồm 3 tập đoàn quân. Cụm trung tâm gồm 180 Nghìn quân dưới quyền chỉ huy trực tiếp của ông phần lớn là người Pháp. Cụm này gồm Murat chỉ huy kị binh dự bị, Davout, Ney chỉ huy Cận vệ đế chế, ngoài ra là các quân đoàn dự bị cánh phải và cánh trái Đại quân do Eugene và Junot, Oudinot chỉ huy.

Tổng cộng Đại quân có 1200 khẩu pháo, 250 Nghìn con ngựa, phân bổ cho 80 nghìn kị binh, 30 nghìn pháo binh và 25 nghìn cỗ xe đủ kiểu. Tuy nhiên việc cung cấp đủ cỏ như vậy cho 250 nghìn con ngựa là hoàn toàn vượt quá khả năng của bất kì hệ thống nào. Napoleon đã phải trì hoãn tiến quân để có đủ cỏ. Tuy nhiên cái nóng và cỏ ướt cùng lúa mạch đen đã làm chết 10 nghìn con ngựa trước khi chiến dịch xảy ra.

Có 26 tiểu đoàn vận tải, 18 trong số đó có 600 cỗ xe hạng nặng mỗi xe 6 ngựa kéo có khả năng chở gần 3000 kg nhưng những cỗ xe này nhanh chóng bị sa lầy trên những con đường tại Nga. Binh lính tự mang đi 4 ngày lương thực và thêm 20 ngày trên những cỗ xe quân đội. Nếu trong 3 tuần đầu chiến dịch tiếp tục thì đại quân sẽ phải dừng lại để tái tiếp tế.

* Kết luận: Những con số về hậu cần của 60 vạn đại quân thời kì chưa có động cơ chạy dầu đã cho ta thấy tính phức tạp của một đội quân lớn không phải ở vấn đề chiến đấu như thế nào mà là ở việc chuẩn bị và di chuyển ra sao.

-Phạm Tùng-