Hành trình nhạc jazz được tiếp nhận, biến đổi và định hình tại Hà Nội
Bích Ngọc
Thứ Hai,
23/02/2026
5 phút đọc
Nội dung bài viết
Cuốn sách về chủ đề nghệ thuật mình chọn đọc vào tháng 2 mang tên: Jazz ở Hà Nội: Ngẫu hứng giữa các thế giới. Sách khắc họa quá trình nhạc jazz được tiếp nhận, biến đổi và định hình tại Hà Nội, một không gian giao thoa đặc biệt giữa văn hóa, chính trị và nghệ thuật Việt Nam từ hồi xa xa đến nay. Trải bao thăng trầm lịch sử, bao sự kiện oanh tạc, nhạc Jazz đã dần được du nhập, hình thành và định hình, “lan rộng” dần trong cộng đồng người yêu âm nhạc Việt Nam hiện nay.
Công trình này do Tiến sĩ Stan BH Tan-Tangbau, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực Việt Nam học và nhân học, chủ biên, với sự cộng tác của Lưu Quang Minh và Quyền Thiện Đắc. Mình không biết gì nhiều nhạc Jazz cả, nên đây đúng kiểu “sách xóa mù chữ” cho mình về nhạc Jazz luôn, mình vừa đọc sách vừa mở một bản nhạc Jazz phong cách Tết đến Xuân về nghe chill chill phết á. Mà mở các list nhạc Jazz nghe cùng nó hay thật sự á, thật ra trước giờ mình đã từng nghe qua nhiều bài nhạc Jazz rồi mà không để ý đấy chứ.
Quay trở lại với cuốn sách, tác giả Quyền Thiện Đắc cho rằng, nhạc Jazz ở Hà Nội bắt đầu từ những buổi hòa nhạc và độc tấu công cộng được ghi âm và phát sóng công khai từ năm 1989. Sau đó thì Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã nhiều lần cho phát sóng nhạc Jazz trước công chúng, đặt những bước nền móng đầu tiên cho sự du nhập sâu rộng của nhạc Jazz. Sau đó, chúng ta ghi nhận sự ra đời của các Jazz Club do Quyền Văn Minh sáng lập mang tên Minh’s Jazz Club, thời điểm ấy club này đã có nhiều buổi diễn của các vị khách mời là những nghệ sĩ Jazz nước ngoài ghé chơi. Thi thoảng, Club còn tổ chức các mini-show với sự tham gia của những nhóm nhạc địa phương hoặc các tài năng trẻ.
Cuối thập niên năm 1980, nhiều thể loại âm nhạc đã được du nhập vào Việt Nam khi nước ta mở cửa, các nghệ sĩ chơi nhạc Jazz ở nước ngoài cũng ghé thăm Việt Nam nhiều hơn và khiến dòng nhạc này ngày càng nở rội tại Việt Nam, từ đó còn khai sinh ra “Chương trình giảng dạy nhạc nhe” nữa cơ. (Hồi đó, trước thống nhất á, dòng nhạc Jazz này từ bị gắn mác nhạc của địch, nhạc phản động, nên ít nhiều cũng khiến dòng nhạc này bị người dân bài xích. Sau đó thì đỡ hơn nhưng mà người ta vẫn gọi là “Nhạc nhẹ” cho nó thuần Việt í.) Từ đây thì ta thấy được dòng nhạc này đã được nghiên cứu nghiêm túc và giảng dạy có hệ thống hơn.
Các tác giả của sách đã vận dụng phương pháp dân tộc học tự sự cùng các cuộc phỏng vấn chuyên sâu, tác phẩm tái hiện hành trình của nhiều thế hệ nghệ sĩ jazz Việt Nam qua từng thời kì, giai đoạn. Nội dung được triển khai qua 9 chương cùng các phần tài liệu tham khảo, mục lục tra cứu siêu đầy đủ và chi tiết, từ đó lần lượt dẫn dắt người đọc từ những ghi nhận ban đầu về jazz, các hình thức biểu diễn và đào tạo, đến những phân tích sâu hơn về cộng đồng jazz tại Hà Nội. Sách còn nhiều chi tiết, dữ liệu, sự kiện liên quan gắn kết giữa nhạc Jazz và những nốt thăng trầm trong sử Việt nữa mà mình đọc rồi những khó có thể liệt kê và nhớ hết được. Hì. Nếu bạn yêu thích sách về chủ đề âm nhạc và đặc biệt là nhạc Jazz thì mình đọc cuốn này thử xem sao nhé!
-Phương Thảo Rosa-
