Khái lược văn minh luận - Nền tảng lý luận để Nhật thoát nghèo thành cường quốc
1 ví dụ đưa ra để chứng minh 1 cơ chế hay 1 logic nào đó hoạt động thì chỉ chứng minh rằng điều đó có tồn tại, không phải tồn tại duy nhất hay đúng đắn nhất.
1 ví dụ khác đưa ra nếu ngược lại thì cũng chứng minh rằng có 1 cơ chế khác hoạt động song song hoặc ngược hướng, không có nghĩa là phủ nhận cơ chế trước không tồn tại hoặc sai lầm tuyệt đối.
Mô hình nào, cơ chế nào ảnh hưởng đến kết quả của sự việc nhiều hơn hay ít hơn thì gọi là nguyên nhân và nguyên nhân sâu xa hay trọng số ảnh hưởng, điều này cần phải đo lường thông qua thống kê. Khi thay đổi biến này, biến kia dịch chuyển bao nhiêu phần trăm?

Tuy nhiên việc thống kê cũng là 1 công việc rất thách thức. Hai hiện tượng có thể chạy song song và có hệ số thống kê cao nhưng thực chất không hề tác động nhân quả lẫn nhau. Ngoài ra thế giới, xã hội luôn vận động. Một nguyên nhân từng là chủ đạo hôm nay đến hôm sau có thể đã thành thứ yếu bởi sự thay đổi của các điều kiện, môi trường.
Ví như hôm nay bạn rất tức giận vì anh người yêu A không mua cho bạn trà sữa, nhưng ngày mai anh A không còn là người yêu của bạn nữa thì việc anh A không mua cho bạn trà sữa không còn liên quan gì đến cơn giận của bạn nữa
Thống kê luôn nhìn về quá khứ để tính toán xác suất và trọng số cho hiện tại. Tuy nhiên, vì xã hội luôn vận động, các mối quan hệ nhân quả trong quá khứ không có gì đảm bảo sẽ lặp lại nguyên vẹn ở tương lai.
Văn minh không có hình thái cố định, nhà cao tầng, xe sang quần áo đẹp là 1 hệ quả của văn minh đưa tới, không phải là những điều xây dựng lên văn minh. Chấp nhận sự khác biệt là bước đầu tiên để xây dựng văn minh và luôn tiến tới, từ đó, mỗi nền văn hóa sẽ có cách biểu hiện ra văn minh 1 cách phù hợp khác nhau