Liệu Mỹ và Trung Quốc có thể thoát bẫy Thucydides?

Khái niệm Bẫy Thucydides được đặt theo tên sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides. Khái niệm này chỉ tình trạng căng thẳng nguy hiểm khi một cường quốc đang trỗi dậy (Xưa là Athens nay là Trung Quốc) gây ra nỗi sợ hãi cho một cường quốc đương vị (xưa là Sparta nay là Mỹ). Sự sợ hãi này thường dẫn đến chiến tranh.

Allison đã lập luận rằng hiện nay Mỹ và Trung Quốc đang rơi đúng vào quỹ đạo của chiếc bẫy này. Những căng thẳng về thương mại, công nghệ và quân sự không chỉ là tranh chấp nhất thời mà là hệ quả tất yếu của sự thay đổi cấu trúc quyền lực toàn cầu.

Lời cảnh báo của Allison nhấn mạnh rằng chiến tranh không phải là không thể tránh khỏi. Mục đích của ông là đưa ra lời cảnh báo để các nhà lãnh đạo hai nước hiểu được sự nguy hiểm và tìm cách quản trị xung đột.

Quan điểm của Steve Chan trong cuốn sách Sự cạnh tranh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc chính là thách thức lý thuyết "Bẫy Thucydides", tác giả không đồng tình với quan niệm cho rằng xung đột giữa cường quốc đang lên (Trung Quốc) và cường quốc đương vị (Mỹ) là không thể tránh khỏi. Ông nhấn mạnh rằng văn hóa chính trị và sự ổn định kinh tế trong nước của mỗi quốc gia quan trọng hơn là các toan tính quân sự đơn thuần. Với lập luận rằng sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế và các định chế quốc tế hiện nay có thể giúp hai bên kiềm chế xung đột, thay vì rơi vào chiến tranh tàn khốc, ông chỉ ra những sai lầm trong cách phương Tây đánh giá sự trỗi dậy của Trung Quốc, đồng thời phân tích cách Trung Quốc tự định vị mình trong trật tự thế giới.

Thay vì đối đầu trực diện, cuộc đua thực sự nằm ở việc quốc gia nào quản trị tốt hơn và thích ứng nhanh hơn với những biến động của thời đại.

-Bình Ca-