Một "hướng dẫn" để hiểu "Beethoven âm nhạc & cuộc đời"
4h33p sáng, đọc xong cuốn "Beethoven âm nhạc và cuộc đời", hoàn thiện review lúc 6h. Một trải nghiệm đọc thú vị mà mình mà rất lâu rồi mới gặp.
1) Điều đầu tiên cần nói đến đó là nếu bạn mua cuốn sách chỉ để bày lên giá sách và khoe việc mình cảm được tác phẩm hàn lâm, thì tốt nhất không cần mua. Vì bản thân cuốn sách không phải là sách có tính chất hàn lâm và chuyên sâu về âm nhạc tới mức hack não. Mà mình tạm tổng kết đây là cuốn sách dạng tiểu sử + giới thiệu tác phẩm âm nhạc.
2) Cơ mà nếu nói đây là sách phổ thông ai cũng có thể đọc thì cũng không phải. Giống như việc nếu bạn không có kiến thức lịch sử, đọc sách lịch sử thì sẽ rất chán; thì tương tự ở đây nếu bạn không có chút hứng thú hay hiểu biết gì về âm nhạc cổ điển thì đọc sách cũng sẽ thấy chán.
3) Nhưng chính vì cách hiểu số (2) mà nó lại làm mình trong suốt phần 1 và 2 của sách luôn kè kè quyển tra cứu thuật ngữ âm nhạc, thoắt cái lại Google xem thuật ngữ này là gì, sách nhắc tới bản nhạc nào thì lại lên youtube bật nghe; cantata nhị hoàng, tứ tấu Piano WoO. 36, Ritterballet...
Kết quả là 2 phần đầu khiến mình thấy sách...chán ngắt, con chữ trôi ra khỏi đầu, các thuật ngữ định nghĩa, tác phẩm nhảy nhót loạn xạ. Mình cố đọc khiên cưỡng cho hết câu ráo chữ, và thời gian đọc hết 2 phần này rất lâu. Thời gian đọc sách từ 5/4 - 22/4, thì tới tận 17/4 mới đọc gần xong phần 2.
4) Tuy nhiên, tới chương 7 của phần 2, đặc biệt là từ mục "Chiến kích Pháp và quân nhạc" thì mình hứng thú hơn. Bởi bối cảnh bắt đầu nói tới giai đoạn Đế Chế của Pháp (1799 - 1814) - hay đúng hơn là giai đoạn này của cuộc đời Beethoven liên quan đến - mà hẳn nhiên giai đoạn Đế Chế Pháp mình biết nhiều hơn qua các tác phẩm văn học cổ điển. (*)
5) Bắt đầu từ phần 3 chương 9 "Beethoven trong thời đại mới" thì mình quyết định không tra cứu bất cứ cái gì nữa, mà chỉ tập trung đọc nội dung sách, trên nền của Symphony số 3 - 5 - 7 - 9 và Prometheus - Coriolan Overtre (Các bản của Beethoven mình thích và quen thuộc) lặp đi lặp lại.
Khi gặp chỗ không hiểu mình không dừng lại tra cứu, mà chỉ đánh dấu bằng bút chì rồi tiếp tục đọc và sẽ tra cứu sau khi đọc xong sách. Và kết quả thì sách chi chít dấu bút chì. Thật đáng ngạc nhiên là từ lúc đó cuốn sách trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều và mình thực sự bị nó lôi cuốn, dù đến chương 18 thì hơi chững lại nhưng căn bản là mình vẫn đọc liền mạch cho đến hết.
Để đánh giá về sách, chất lượng bản dịch hay các vấn đề chuyên môn về âm nhạc thì thực sự với mức hiểu biết hiện tại đây là một việc khó với mình, mình sẽ còn phải đọc lại sách nhiều lần nữa, trong nhiều năm nữa. Nhưng ít nhất từ trải nghiệm đọc sách, mình rút ra được 2 điều:
- Luôn cố gắng lưu giữ các bản nháp ý tưởng để theo dõi và xem xét quá trình phát triển của bản thân, với những người làm trong lĩnh vực sáng tạo và nghiên cứu thì rất cần chú trọng. Đây là điều Beethoven đã làm khi ông luôn lưu giữ các quyển phác thảo hơn cả chính các tổng phổ đã hoàn thiện.
- Tiếp cận một nguồn kiến thức bằng một tâm thế bình thản, thoải mái, không lý tưởng hay khinh mạn nó, thì có thể bạn chưa nắm bắt hết kiến thức đó ngay tức thì, nhưng bạn sẽ không thấy nó quá tầm với, vì thế có thể đủ kiên trì "bám đuôi" cho đến khi nắm được. (Nói nôm na là vậy)
Những điều mình viết trên sau khi đọc sách hoàn toàn là rút ra từ trải nghiệm, hiểu biết và quan điểm của bản thân. Hẳn nhiên còn nhiều sai sót nên mong các bạn lượng thứ và góp ý.
-Nguyễn Văn Hiệu-
